Naszą wirtualną podróż po Finlandii zaczniemy od stolicy kraju - Helsinek

Stołeczne miasto Helsinki leży niezwykle malowniczo na półwyspie wrzynającym się w wody Bałtyku, na pobliskich wyspach i na okolicznych brzegach zatoki. Mało jest chyba w Europie miejsc - oczywiście poza Wenecją - gdzie morze i dzielnice mieszkalne żyłyby w tak bliskim sąsiedztwie. Słusznie więc nazywa się Helsinki "Córką Bałtyku". Inny przydomek "Białe miasto północy" - nawiązuje do wrażenia, jakie sprawia stolica widziana od strony morza. Gdy statek zbliża się do Etelästama - Portu Południowego - rzuca się przede wszystkim w oczy olśniewająca biel klasycystycznych fasad starego centrum miasta, nad którym dominuje zielonkawa kopuła imponującej katedry.



Niezwykle charakterystycznym i nie mniej malowniczym elementem miasta jest również barwny Kauppatori - Targ miejski, który rozłożył się na nabrzeżu przed pałacem prezydenta. Trochę dalej, przy Senaatintori - Placu Senackim, znajdują się gmachy rządowe oraz uniwersytet. Ich szlachetna, neoklasyczna architektura jest dziełem wybitnego architekta Karola Ludwika Engela, który odbudowywał miasto - już jako stolicę Wielkiego Księstwa - po wielkim pożarze, który zniszczył je w 1808 r.


Szybszy rozwój Helsinek przypada dopiero na XIX w., na czasy, gdy przeniesiono tam stolicę kraju i z tego okresu pochodzi większość zabudowy starego śródmieścia. Rychło okazało się jednak, że wolne tereny na półwyspie są na wyczerpaniu i miasto wylało się poza jego granice anektując pobliskie wyspy, a także przeciwległe brzegi zatoki.

Ofensywa urbanistyczna rozwijała się jednak głównie na północ, w stronę lądu stałego. Ale tam natrafiła na przeszkodę w postaci Dworca Głównego i torów kolejowych, przy których ulokowały się różne składy i magazyny. Od tego też miejsca miasto jakby rozdzieliło się na dwie części: zachodnią, gdzie powstawały dzielnice zamożniejsze i wschodnią. Okres po II wojnie światowej przyniósł nową, burzliwą ekspansję Helsinek. Powstało szereg dzielnic odznaczających się nowoczesną architekturą. Pomiędzy poszczególnymi dzielnicami pozostawiono rozległe pasma lasów, łąk i pól, skutkiem czego miasto stało się rozległe i przestrzenne.


Helsinki są nie tylko ośrodkiem polityczno-administracyjnym, ale również przemysłowym, naukowym i kulturalnym. W stolicy ma swą siedzibę najwyższa instytucja naukowa - Akademia Fińska, Konserwatorium czyli Akademia Sibeliusa, a ponadto sześć uczelni akademickich.

Zwiedzając miasto warto zacząć od Kauppatori - Placu Targowego, położonego w pobliżu Dworca Morskiego, gdzie przybywają również polskie promy z Gdańska.


Tuż obok jest Pałac Prezydenta, stary ratusz, prawosławny Uspienskij Sobor.


Przed Pałacem Prezydenckim zwraca uwagę kamień upamiętniający wizytę carycy Aleksandry Fiodorowny; kilkadziesiąt metrów dalej w kierunku północnym rozciąga się Senaatintori - Plac Senacki, z klasycystycznymi budowlami Engela.


Otaczają go Katedra, gmachy Rady ministrów i Ministerstwa Spraw Zagranicznych, budynki uniwersyteckie; pośrodku placu stoi pomnik Aleksandra II.



Gęsta sieć uliczek biegnących na zachód od Placu Senackiego, a zwłaszcza najruchliwsza z nich - Aleksanterinkatu - to główne centrum handlowe starego śródmieścia. Minąwszy je wychodzimy na Asemaaukio - Plac dworcowy; dominuje nad nim potężna bryła Dworca Głównego, autorstwa Eliela Saarinena, wzniesionego w stylu narodowego romantyzmu.



Obok dworca pierwsza scena kraju - Kansallisteatteri - Teatr narodowy, a przed nim - posąg klasyka literatury fińskiej Aleksisa Kivi. Miłośnicy sztuki zwiedzą chętnie muzeum Sztuki, gdzie znajdują się bogate kolekcje malarstwa, rzeźby, grafiki - głównie współczesnej.

Plac dworcowy niemalże sąsiaduje z najdłuższą i najbardziej reprezentacyjną ulicą stolicy - Mannerheimintie czyli ulicą Mannerheima. Przecina ona skośnie staromiejski półwysep i stanowi ruchliwą arterię komunikacyjną. Przy tej ulicy znajdują się dwa największe domy handlowe ("Stockmann" - największy w Europie i "Sokos").

Jednym ze znajdujących się przy ulicy Mannerheima obiektów jest, godny zwiedzenia i z daleka widoczny gmach Eduskunty - Parlamentu.


Jadąc dalej wzdłuż Mannerheimintie zaraz za przecinającą ją Helsinginkatu trafiamy po prawej stronie na Stadion Olimpijski. Przed stadionem zwraca uwagę słynny pomnik Paavo Nurmiego dłuta Aaltonena.


Warto zboczyć z Mannerheimintie na lewo ku Mechelininkatu, gdzie leży Sibeliuspulsto - Park Sibeliusa. Znajduje się tam wielce oryginalny i interesujący pomnik tego największego z fińskich kompozytorów.


Nie pożałują też ci, którzy zwiedzając Eduskuntę czy Muzeum narodowe zajrzą na Temppeliaukio u wylotu Fredrikinkatu, aby obejrzeć nowoczesny i oryginalny - wykuty w litej skale - kościół Taivalahden Kirkko.

Amatorów lekkiej rozrywki zainteresuje natomiast Linnanmäki - Wesołe miasteczko. znajduje się ono przy Helsinginkatu. Podczas Helsińskiego Festiwalu Muzycznego - w sierpniu i we wrześniu organizuje się tam koncerty i występy różnych zespołów.


Z wycieczek na pobliskie wyspy warto polecić następujące:

- Suomenlinna - XVIII-wieczna forteca na wyspie, zagradzającej wejście do portu. Jest tam obecnie muzeum. Dojazd statkiem z Portu Południowego trwa nie więcej niż 15 minut;


Forteca Suomenlinna





- Skansen na wyspie Seurasaari. Jest to muzeum na otwartym powietrzu, gdzie eksponuje się stare zagrody wiejskie z różnych części kraju;

- Ogród zoologiczny na wyspie Korkeasaari.

Do najbardziej atrakcyjnych wycieczek podmiejskich zaliczyć można następujące:

- Tapiola - słynne miasto-ogród, położone 15km na zachód od centrum Helsinek;

- jadąc do Tapioli warto odwiedzić po drodze miasteczko politechniczne - Otaniemi, położone w odległości 10km od stolicy;

- muzeum słynnego malarza Gallen-Kalleli, w Leppävaara. Mieszczą się w nim bogate zbiory obrazów, grafiki i rzeźby.


Następny przystanek - Porvoo

Położone w odległości 50km na wschód od Helsinek portowe miasteczko Porvoo jest jednym z najstarszych miast fińskich. Już w średniowieczu istniał tam ważny ośrodek handlowy. Niewiele zabytków zachowało się z dawnych czasów, bo Porvoo - podobnie jak inne drewniane osiedla fińskie - wielokrotnie padało ofiarą ognia. W Porvoo mieszkał wielki poeta epoki romantyzmu - Johan Ludvig Runeberg, znany malarz - Albert Edelfelt, wybitny rzeźbiarz - Ville Vallgren oraz znany pisarz - Johannes Linnankoski.

Dzisiejsze miasto odznacza się nowoczesną zabudową i posiada rozwinięty przemysł poligraficzny.

Do obiektów godnych szczególnego zainteresowania zaliczyć należy:

- gotycką katedrę z kamienia zbudowaną w latach 1414-1418; ma ona stromy dach typowy dla fińskich kościołów średniowiecznych, wewnątrz zaś stare, oryginalne freski ścienne;

- Linnanmäki, wzgórze za miastem z resztkami fortyfikacji pochodzących z XII w.;

- Muzeum słynnego malarza Edelfelta oraz rzeźbiarza Vallgrena - na Placu Ratuszowym;

- rezerwat dzikiego ptactwa - Ruskis oraz rezerwat przyrodniczy - Kokonniemi.



Jadąc z Porvoo dalej na wschód docieramy do portowego miasta Kotka.

Leży ono u ujścia rzeki Kymijoki, oraz na przybrzeżnej wyspie Kotkansaari. Miasto zostało założone w 1878 roku przez cara Aleksandra II.

Obecne oblicze Kotki kształtują: port, przemysł i szkolnictwo zawodowe. Przez tutejszy port przechodzi lwia część eksportowanych z kraju towarów, a statki z biało-czerwoną banderą nie są tu rzadkością. Jedno z nabrzeży portu nosi nawet nazwę "gdańskiego".

Warto zwiedzić:

- wieżę ciśnień, z której rozciąga się wspaniała panorama miasta, portu i okolicznych wysp;

- cerkiew prawosławną św. Mikołaja - najstarsza budowla miejska;

- muzeum szkła w Karhuli;

- Park Sibeliusa, gdzie znajduje się rzeźba "Orły" Jussi Mäntynena (jest ona symbolem miasta, bo kotka po fińsku znaczy Orzeł).



Na zachód od Helsinek, jadąc wzdłuż wybrzeża wjeżdżamy do pięknej miejscowości wypoczynkowej, bodajże najpopularniejszej w południowej Finlandii - Tammisaari (wyspa Dębów).

Ciche miasteczko zabudowane niewielkimi domkami wśród zieleni, jest uroczym azylem dla spragnionego spokoju turysty.

Obiekty godne polecenia:

- stary kościół z kamienia wzniesiony w latach 1653-1666;

- muzeum miejskie, gdzie znajdują się zbiory sztuki rękodzielniczej;

- Snappertuna - znajdują się tam ruiny średniowiecznego zamku Raseborg z XIV wieku.



Kontynuując podróż na zachód osiągamy najdalszy południowy cypel Finlandii - półwysep Hanko.

Dużo słońca, piaszczyste brzegi i piękne pejzaże ściągają tu w lecie liczne rzesze turystów.

Miasto znane jest z różnych letnich imprez, jak np. regaty żeglarskie, turnieje tenisowe, konkursy piękności etc...



W centrum historycznej prowincji Varsinais leży najstarsze miasto kraju - Turku.

Miasto wielokrotnie bywało widownią dramatycznych wydarzeń, w których uczestniczyli Szwedzi, Duńczycy, Rosjanie, Niemcy, a nawet Polacy. Przecież to właśnie na zamku w Turku mieszkała poślubiona przez szwedzkiego księcia Jana - Katarzyna Jagiellonka. Na tymże zamku bronili się później fińscy stronnicy polskiego króla Zygmunta III, gdy walczył o utrzymanie szwedzkiej korony.



W 1640 roku powstał tu pierwszy w kraju uniwersytet - słynna Åbo Akademi. Z czasem przeniesiono ją do Helsinek.



Zwiedzanie miasta najlepiej rozpocząć od ujścia rzeki Aury, posuwając się następnie w kierunku wschodnim.

- zamek z końca XIII wieku, w którym mieści się muzeum historyczne, stanowi masywną, kamienną budowlę. był wiele razy niszczony, odbudowywany i przebudowywany;

- Katedra z XIII wieku - usytuowana w centrum miasta, również nad brzegiem Aury;

- Puolalanäki Muzeum sztuki - posiada drugą co do wielkości kolekcję malarstwa w Finlandii.

W okolicach Turku jest szereg interesujących miejsc, które również warto odwiedzić. Np. stare miasteczko Nåantali. Z cichymi i spokojnymi uliczkami tego miasta kontrastuje port - jeden z pięciu największych w kraju. Atrakcją turystyczną jest rezydencja prezydenta - Kultaranta czyli Złoty Brzeg.