Wyobraz sobie taka oto sytuacje: rozbierasz sie do naga i wchodzisz do ciemnego niewielkiego pomieszczenia. Obok ciebie na drewnianych lawkach siadaja rozebrani ludzie. Ktos polewa woda rozgrzane niemal do czerwonosci kamienie. Po chwili czujesz sie ''jak w piekle'', a cale cialo lsni od obficie splywajacego po ramionach potu. Spuszczasz glowe, starajac sie uniknac naglego uderzenia buchajacej pary. Ktos bierze wiazke brzozowych galazek (vihta lub vasta), zanurza w cebrzyku z woda i w najlepsze oklada cie po plecach. Skora swedzi niemilosiernie, a w powietrzu unosi sie slodkawy zapach mokrych lisci. Wstajesz i wraz z innymi wybiegasz na zewnatrz. Twoje stopy grzezna w miekkim sniegu, zanurzasz sie w przereblu z lodowata woda. Po zaledwie kilku minutach biegniesz z powrotem do srodka, a twoja skora staje sie coraz bardziej czerwona. A wszystko to robisz z wlasnej nieprzymuszonej woli. Nikt nie przystawia ci do glowy karabinu. Nie jest to tez zadna kara ani tortury.

Sauna to chyba najbardziej finskie slowo i chyba jedyne, ktoremu udalo sie na stale zagoscic niemal w kazdym jezyku. Finowie to z kolei prawdziwi eksperci w do spraw sauny, ktora moza poszczycic sie wielowiekowymi tradycjami. Juz bowiem ok. 1113 r. pisal o niej rosyjski historyk Nestor. Badania archeologiczne dowodza zas, ze tzw. kapiele parowe znane byly juz w epoce kamienia lupanego. Sauna zyskala sobie takze poczytne miejsce w finskiej literaturze. Czym bowiem bylaby Kalewala gdyby o saunie nie wspomniano tam az 15 razy?

(...)

Dzis sauna to nieodlaczny element finskiej codziennosci, zwiazany przede wszystkim z odprezeniem i relaksem. Dlatego tez etykieta zawsze wymagala bezwzglednej ciszy podczas kapieli parowych. Nie nalezy tez zapominac, ze jeszcze w XIX w. sauna spelniala funkcje szpitala i oddzialu polozniczego. Nic wiec dziwnego, ze po dzis dzien znaczenie tego niezwyklego miejsca, towarzyszacego ludziom w waznych sytuacjach jest niemal niemal religijne. Nawet obecnie powtarzane sa stare porzekadla, ze ''jesli sauna nie uleczy, to nic nie pomoze'' lub ''sauna krew oczysci''.

Jak wiec powinna wygladac idealna sauna? Musi koniecznie znajdowac sie w poblizu jeziora, rzeki lub morza. Najlepiej jesli jest opalana drewnem. Milosnicy najbardziej tradycyjnej sauny wybiora tzw. savusaune, w ktorej dym pozostaje w pomieszczeniu, a wiec mozna sie tam niezle uwedzic.

Dzis ze wzgledow praktycznych w mieszkaniach czy w centrach fitness dominuja sauny elektryczne. Lepsza taka niz zadna bo mozna pomyslec, ze w kazdej saunie czlowiek poci sie jednakowo. Jednak kazdy prawdziwy Fin powie, ze sauna elektryczna jest zbyt sucha i po prostu nie ma odpowiedniego charakteru.

na podstawie: ''Faces of Finland'', Tim Bird, Hämeenlinna 2006

Tim Bird - brytyjski dziennikarz i fotograf, mieszkajacy od ponad 20 lat w Finlandii. Napisal takze ''Living in Finland'' (2005) oraz ''The Hands-On Guide to Helsinki'' (2004).

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Komentarze (5)

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
Polska adaptacja JoomlaPL.com Team
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved