Małe zróżnicowanie rzeźby w połączeniu z monotonią krajobrazu sprawia, że Finlandia w przeciwieństwie do pozostałych państw skandynawskich nie posiada wyraźnie kontrastujących ze sobą krain geograficznych. Na większości obszaru kraju, niemal po koło polarne, krajobrazy są bardzo podobne do siebie.

Dopiero po bliższym poznaniu kraju zauważa się pewne regionalne różnice. Jednak te różnice, nawet w odniesieniu do podstawowego podziału na główne krainy geograficzne, są miejscami tak nieznaczne, że sami Finowie nie są zupełnie zgodni co do ilości i granic głównych regionów geograficznych swego kraju i proponują w podręcznikach kilka wersji podziału. W dodatku sprawę tę komplikuje, tkwiący głęboko w świadomości wielu Finów, zwłaszcza starszego pokolenia, podział na tradycyjne prowincje historyczne, których nazwy powtarzają się w oficjalnych nazwach administracyjnych dzisiejszych okręgów, czyli lääni-odpowiedników naszych województw.

Tradycyjne prowincje historyczne

Ten najstarszy podział kraju pochodzi z okresu stopniowego opanowywania jego terytorium przez rozmaite plemiona fińskie, sięga więc czasów bardzo dawnych. Najważniejszą, a równocześnie najmniejszą prowincją w tym podziale jest Varsinais-Suomi, czyli właściwa Finlandia, zajmująca południowo - zachodni narożnik kraju. Mrowie szerowych wysepek łączy tę część kraju z Wyspami Alandzkimi. Obszar ten, zamieszkany nieprzerwanie od neolitu, stanowił teren wyjściowy ekspansji Finów, a później Szwedów, którzy do dziś jeszcze przeważają tu liczebnie w wielu miejscowościach. Tutaj także powstała nazwa "Suomi" oznaczająca kraj bagien i torfowisk i stąd rozprzestrzeniła się na cały kraj, stając się jego oficjalna nazwą. Od wschodu sąsiaduje z tą najstarszą prowincją Uusimaa, po szwedzku Nyland, czyli Nowy Kraj. Taką nazwę nadali fińscy osadnicy zajętym z kolei przez siebie wybrzeżom Zatoki Fińskiej. Na obszarze zajmowanego w dalszej kolejności Pojezierza Fińskiego powstały prowincje historyczne: Häme albo po szwedzku Tavastland, czyli kraina Tawastów - na zachodzie, Savo z miastem Kuopio - w części środkowej i Karjala, czyli Karelia - na wschodzie.

Główne krainy geograficzne

Od podziału na tradycyjne prowincje historyczne znacznie odbiegają granice głównych krain geograficznych Finlandii. Podziałów takich jest kilka. Różnią się one między sobą dosyć znacznie. Przytoczymy trzy spośród nich, podobno stosowane najczęściej.

Pierwszy pochodzi z podręcznika geografii Finlandii R.Kalliola Kotimaa (Ojczyzna), konsultowanego przez profesora V.Okko z Uniwersytetu w Helsinkach, drugi stanowi przykład stosowany w wydawnictwach albumowych i propagandowych o Finlandii, trzeci wreszcie jest najczęściej stosowanym podziałem ogólnym.

Podział pierwszy nawiązuje częściowo do tradycyjnych prowincji historycznych i do zróżnicowania rzeźby. Wyróżnia więc:

• Finlandię wyspiarską na południo-zachodzie;
• Kraj nizinny, obejmujący na południo-zachodzie dawną prowincję historyczną Uusimaa;
• Finlandię jeziorną na obszarze Pojezierza Fińskiego, z wyjątkiem jego części wschodniej - karelskiej;
• Nizinę Wschodniobotnicką, pod tradycyjną nazwą historyczną Pohjanmaa;
• Finlandię górzystą;
• Laponię w granicach tej historycznej prowincji.

Drugi podział różni się od pierwszego diametralnie. Przede wszystkim całkowicie zrywa z granicami tradycyjnych prowincji historycznych wprowadzając granice bardziej dostosowane do wysokości bezwzględnych i morfologii. Z tym podziałem pokrywa się w dużej mierze stosowany najczęściej podział w Finlandii na pięć podstawowych regionów:

• Niziny nadbrzeżne - Południowofińska i Wschodniobotnicka z przybrzeżnymi wyspami;
• Pojezierze Fińskie;
• Pogórze Środkowofińskie;
• Laponia Fińska.

Tekst na podstawie książki pt."Finlandia" Wojciecha Walczaka, Warszawa 1973