Nazwa kraju
Spory dotyczyły niegdyś nazwy kraju. Sami Finowie określają naród fiński, a ściślej wszystkich podających język fiński za macierzysty, jako Suomalaiset, a samą Finlandię jako Suomi. Pochodzenie tych nazw jest w dalszym ciągu przedmiotem sporów i różnych teorii. Wywodzenie ich od słowa suo - bagno nie zyskało powszechnego uznania. W każdym razie nazwy te odnosiły się początkowo do prowincji południowo zachodniej (Finlandia Proper) i dopiero stopniowo objęły cały kraj. Nazwę Finlandia wprowadził ich zachodni sąsiad - Szwecja.
Dane statystyczne
|
Powierzchnia
|
338 145 km2
|
|
Klimat
|
Wysokość
|
Temperatura
|
Roczna suma opadów
|
|
Styczeń
|
Lipiec
|
|
m
|
Stopni C
|
Stopni C
|
mm
|
|
Helsinki
|
58
|
-7
|
17
|
641
|
|
Dane fizycznogeograficzne
|
Najwyższy szczyt: Haltia (północna Finlandia) 1328m;
Najdłuższa rzeka: Kemi 483 km;
Największe jezioro: Saima 4400 km2
|
|
Ludność
|
5 042 000 (1992 r)
|
|
Ustrój
|
Wielopartyjna republika z jednoizbowym parlamentem
|
|
Siły zbrojne
|
Armia lądowa 27 800; marynarka wojenna 1400; lotnictwo 800
|
|
Największe miasta
|
Helsinki (stolica, 492 000); Turku (265 000); Tampere (261 000)
|
|
Języki urzędowe
|
Fiński, szwedzki
|
|
Skład etniczny
|
Finowie 93,6%; Szwedzi 6,0%; inni 0,4%
|
|
Wyznania
|
Luteranie 88,7%; fińscy prawosławni 1,1%; bezwyznaniowcy 9,3%; inni 0,9%
|
|
Jednostka monetarna
|
Dawniej: 1 marka fińska = 100 penni
Teraz: 1 euro = 100 centów
|
|
PNB
|
109 705 000 000 USD
|
|
PKB
|
(na osobę) 15 620 USD
|
|
Średnia długość życia
|
Mężczyźni: 70,7 lat; Kobiety: 78,7 lat
|
Ukształtowanie powierzchni
Finlandia ma granicę lądową od północy ze Szwecją i od wschodu z Rosją. Na południu dochodzi do Zatoki Finskiej, na zachodzie do Zatoki Botnickiej. Należące do Finlandii Wyspy Alandzkie leżą na wschód od wybrzeża Finlandii, u wejścia do Zatoki Botnickiej. Są one przedłużeniem nizinnego pasa pobrzeża; około 80 z ogólnej liczby 3000 jest zamieszkanych.Poza niewielkim górzystym obszarem na północnym zachodzie Finlandia jest krajem nizinnym. Stare granitowe skały podłoża przykrywają utwory polodowcowe. Lodowiec, który wycofał się kilka tysięcy lat temu, pozostawił po sobie pofalowany i urozmaicony jeziorami krajobraz. W Finlandii jest przeszło 60 000 jezior, zajmujących około 1/10 jej powierzchni i wchodzących w skład dużych systemów rzecznych. Największe jezioro Saimaa ma 4400 km2 powierzchni, ale powierzchnia większości jezior nie przekracza 25 km2. Największymi rzekami są Kemi i Oulu, uchodzące od północnej części Zatoki Botnickiej.
Klimat
Finlandię od wpływów Oceanu Atlantyckiego oddziela Półwysep Skandynawski. Stąd tez znajduje się ona pod większym wpływem kontynentalnych mas powietrza. Na terenach położonych za kołem podbiegunowym Północnym klimat jest bardzo ostry, zimy mroźne, a temperatura wzrasta jedynie podczas krótkiego lata, trwającego w czasie dnia polarnego. Bardziej na poludnie na klimat łagodząco wpływa bliskość morza. Cieplejsze lata pozwalają na rozszerzenie terenów rolniczych dalej na północ niż w innych krajach skandynawskich. Od połowy listopada do kwietnia w całym kraju występuje pokrywa śnieżna, a na morzu utrzymuje się pokrywa lodowa.
Roślinność i zwierzęta
Większość powierzchni Finlandii porastają gęste lasy iglaste (jak mówi znane fińskie przysłowie "Finlandia bez lasów byłaby jak niedźwiedź bez futra"), w których dominują sosna i świerk. Lasy liściaste występują tylko na południu kraju. Na dalekiej północy lasy ustępują miejsca podmokłej tundrze, w której coraz rzadsze drzewa zastępują mchy i porosty. Powszechna jest tu malina moroszka. Lasy są schronieniem wielu gatunków ssaków. takich, jak niedźwiedź, wilk i ryś. Stosunkowo często spotyka się łosia i renifera . W rzekach żyją łosoś i pstrąg. Podobnie jak w innych krajach skandynawskich lasy, jeziora i rzeki są narażone na kwaśne deszcze, powodowane przez przemysłowe zanieczyszczenia powietrza, pochodzące spoza granic kraju; skażenie radioaktywne po katastrofie elektrowni nuklearnej w Czernobylu na Ukrainie w 1986 roku wciąż wpływa ujemnie na stada reniferów w Laponii.
Historia w (wielkim) skrócie
1115 - pierwsza wyprawa krzyżowa do Finlandii pod wodzą króla szwedzkiego. Włączenie do Szwecji w XII wieku, trwające 600 lat.
1809 - odłączenie się Finlandii od Szwecji, włączenie kraju do Rosji jako wielkiego księstwa.
1906 - Finlandia jako pierwszy kraj w Europie przyznaje kobietom prawo do głosowania.
1917 - 6 grudnia Finlandia staje się niepodległą republiką.
1995 - Finlandia zostaje krajem członkowskim Unii Europejskiej.
Fiński hymn narodowy
Maamme
(J. L. Runeberg
suom. Paavo Cajander)
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa!
Soi sana kultainen!
Ei laaksoa, ei kukkulaa,
ei vettä rantaa rakkaampaa
kuin kotimaa tää pohjoinen.
Maa kallis isien.
Sun kukoistukses kuorestaan
kerrankin puhkeaa;
viel' lempemme saa nousemaan
sun toivos, riemus loistossan,
ja kerran laulus, synnyinmaa
korkeemman kaiun saa.