Położenie między Szwecją a Rosją powodowało, że tereny zamieszkałe przez rdzennych przodków dzisiejszych Finów były obiektem licznych podbojów i podziałów, zarówno od strony wschodniej, jak i na zachodzie. Ta niełatwa sytuacja geopolityczna niewątpliwie przyczyniła się do długoletniego powstawania fińskich granic i zrębów państwowości. Szwedzka obecność na terenach dzisiejszej Finlandii datowana jest na początki XII w. Około roku 1150 miała miejsce pierwsza wyprawa Szwedów do południowo-zachodnich wybrzeży Finlandii. Wraz z kolejnymi ekspedycjami posuwano się w głąb lądu i zajmowano coraz to większe połacie pojezierza fińskiego. Podczas swej trzeciej wyprawy (1293) Szwedzi podbili zachodnią część półwyspu karelskiego, będącego we władaniu Księstwa Nowogrodu. Utworzyli też miasto Viipuri (Wyborg). Oficjalny podział Karelii między Szwecję i Nowogród nastapił w 1323 r., na mocy traktatu w Pahkinasaari i trwał niemal do końca XVI w. W latach 1556-1557 król Gustaw Vasa przekazał swemu młodszemu synowi, Janowi dziedziczne i praktycznie niepodległe księstwo, którego część stanowiły podbite ziemie fińskie. Ten jednak, za sprawą swego brata Eryka XIV utracił do niego prawa z powodu swych powiązań z Polską (ślub z Katarzyną Jagiellonką). Od 1595r. granica fińskich posiadłosci Szwecji przesuwała się coraz dalej na wschód. Na mocy pokoju w Teusina (1595), Rosja uznała szwedzkie panowanie w Estonii. Dwadzieścia dwa lata później strona rosyjska scedowała na rzecz Szwecji Ingrię i Kexholm, czego przypieczętowaniem był pokój w Stolbowej (1617). Szwedzko-norweską granicę na północy wyznaczał z kolei traktat podpisany w Stromstad (1751 r). Wiek XVIII i XIX to okres utraty szwedzkich zdobyczy terytorialnych na rzecz Rosji i umacnianie jej silnych wpływów na tym obszarze. Po wojnie północnej w 1721 r., na mocy pokoju w Nystad, Rosja niejako z powrotem przejęła od Szwecji Estonię, Ingrię i południową Karelię. Zyskała też Liwonię (część współczesnej Łotwy). Całkowity podbój terenów fińskich nastąpił w 1809 r. Finlandia szybko została przekształcona przez carów w autonomiczne Wielkie Księstwo ciesząc się stosunkowo dużą niezależnością i budując podstawy państwowości (m. in. powstanie parlamentu Eduskunta, wprowadzenie własnej waluty - marka fińska). Jej terytorium obejmowało również Karelię. Pod koniec XIX w nie obyło się bez prób rusyfikacji i odebrania autonomii przez cara Mikolaja II, jednak zagrożenie to minęło wraz z osłabieniem Rosji podczas I wojny światowej (1914) i na skutek rewolucji (1917). W tym samym roku Finlandia proklamowała niepodległość, a trzy lata później została oficjalnie uznana przez Związek Sowiecki za niepodległe państwo. Zdołała też zająć region Petsamo (ros. Pieczenga) i tym samym uzyskać dostęp do Morza Arktycznego. Ten stan posiadania uległ jednak zmianie po wojnie zimowej (1939-1940), w wyniku której nastąpiła utrata Karelii, regionu Salla i części Petsamo, stanowiących (10%) powierzchni kraju. Ostateczny kształt terytorialny Finlandia uzyskała w 1944 r., uczestnicząc w niemieckiej inwazji na ZSRR, podczas której bezpowrotnie straciła pozostałą część regionu Petsamo.

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Komentarze (1)

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
Polska adaptacja JoomlaPL.com Team
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved