Laureaci nagrody Nobla:

Martti Ahtisaari - nagroda pokojowa, 2008
Ragnar Granit - fizjologia i medycyna, 1967
Artturi Ilmari Virtanen - chemia, 1945
Frans Eemil Sillanpää - literatura, 1939

Martti Oiva Kalevi Ahtisaari (ur. 23 czerwca 1937 w Viipuri (Wyborg) ) – fiński polityk, dyplomata ONZ, w latach 1994-2000 prezydent Finlandii. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2008.
Od 1972 jest członkiem Fińskiej Partii Socjaldemokratycznej. W latach 1973–1981 był komisarzem Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Namibii, a w latach 1978–1986 był specjalnym wysłannikiem sekretarza generalnego ONZ w Namibii. Później w latach 1989–1990 z ramienia ONZ był odpowiedzialny za przygotowanie pierwszych wolnych wyborów w Namibii. Pełnił również stanowisko zastępcy sekretarza generalnego ONZ (1987–1991). Sprawował urząd prezydenta Finlandii w latach 1994–2000. W 1999 był negocjatorem z ramienia Unii Europejskiej w konflikcie dotyczącym Kosowa. W latach 2000-2004 był przewodniczącym Międzynarodowej Grupy Kryzysowej (International Crisis Group) z siedzibą w Brukseli. Odznaczony m.in. polskim Orderem Orła Białego w 1997.
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Pokojowa Nagroda Nobla dla byłego prezydenta Finlandii10 października 2008, "za jego ważne przedsięwzięcia dążące ku rozsupłaniu konfliktów międzynarodowych, których to rozwiązania się podjął na kilku kontynentach na przestrzeni trzech dekad" w tym konfliktów w Kosowie (Plan Ahtisaariego 2005-2008, negocjacje z 1999), Namibii i Aceh, były Prezydent Finlandii, Martti Ahtisaari, został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.

*

Ragnar Arthur Granit (ur. 30 października 1900, w Helsinkach w Finlandii, zm. 12 marca 1991 w Sztokholmie w Szwecji), fiński neurofizjolog i filozof, laureat Nagrody Nobla z roku 1967 w dziedzinie fizjologii i medycyny.
Granit urodził się w rodzinie oficera leśnictwa Arthura Wilhelma Granita (urodzonego w 1871) i jego żony Bertie Granit (1878). Za namową wujka, Lara Ringbom rozpoczął studia medyczne. W 1924 ukończył studia na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Helsinskiego w Finlandii z wyróżnieniem jako Kawaler Medycyny. Doktorat zrobił w roku 1927 a tematem jego pracy była teoria o rozpoznania koloru. Dodatkowo otrzymał tytuł Kawalera stopnia Filozofii w 1924 w tematyce teoretycznej i praktycznej filozofii, estetyce i chemii. W latach 1935-1940 był profesorem fizjologii uniwersytetu w Helsinkach. W roku 1940, podczas ataku wojsk radzieckich na Finlandię, Regnar Granit wyjechał do sąsiedniej Szwecji do Sztokholmu. W tym samym roku otrzymał tez obywatelstwo szwedzkie, nigdy nie zrzekając się swojego pochodzenia. W Sztokholmie pracował do roku 1967 jako profesor neurofizjologii w Królewskim Instytucie Karolińskim w Sztokholmie
Od 1944 roku Ragnar Arthur Granit był członkiem Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk (1963-1965 jako prezes), a od 1960 roku członkiem Royal Society w Londynie. W rok 1968 został przyjęty do Narodowej Akademii Nauk Stanów Zjednoczonych. Ponadto był Honorowym Członkiem Akademii Medycznej w Turynie od roku 1961, członkiem indyjskiej Akademii Nauki od 1963 roku, członkiem amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk od 1971 roku, członkiem Accademia Nazionale dei Lincei w Rzymie od 1978 i członkiem licznych innych akademii nauki.
W 1967, wraz z Haldanem Keffer Hartline i George'em Waldem otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycie podstawowych procesów fizjologicznych i chemicznych zachodzących w mózgu i oku podczas widzenia. Na rozdaniu nagród Granit powiedział, że jego nagroda Nobla "należy pół na pół do Finlandii i Szwecji".

*

Artturi Ilmari Virtanen (ur. 15 stycznia 1895 w Helsinkach, zm. 11 listopada 1973 tamże) – fiński profesor biochemii uniwersytetu w Helsinkach (od roku 1931).

Prowadził prace badawcze nad fosforylowaniem w procesach fermentacji, bilansem azotowym i kwasowością gleby, przerobem mleka, dojrzewaniem serów, konserwacją pasz (przez regulowanie czynności enzymów), katalazami, działaniem insuliny.

*

Frans Eemil Sillanpää (ur. 16 września 1888 w Hämeenkyrö, zm. 3 czerwca 1964 w Helsinkach) – jeden z najwybitniejszych powieściopisarzy i nowelistów fińskich XX wieku, przedstawiciel ruchu modernistycznego w literaturze oraz laureat Literackiej Nagrody Nobla za rok 1939, którą − z uzasadnienia jury − otrzymał za "głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą".
"Wolę stać po stronie pognębionych i ujawniać piękno zawarte w ich życiu uważanym za ubogie. Oni byli źródłem mego pierwszego podziwu i takimi pozostali dla mnie dotąd. To było treścią i morałem mojej sztuki.”

Autor realistycznych, nasyconych liryzmem powieści o wymowie humanistycznej, osadzonych głównie w hermetycznym środowisku wiejskim miejsc znanych Fransowi Sillanpää z dzieciństwa.
Pomimo realizmu powieści fińskiego pisarza, prezentowany w nich obraz życia na wsi często podnoszony jest do rangi mistycznej oraz kosmogonicznej. Sillanpää mocno akcentuje przy tym kwestię Jedności wszechrzeczy, przeczucie doskonałego zjednoczenia człowieka z wszechświatem, które przejawia się w najprostszym bezpośrednim kontakcie jednostki ludzkiej z naturą. W powieściach takich jak Słońce życia (1916) czy Sierpień (1941) życie na wsi jest jednocześnie dotknięciem unio mystica; platonicznym symbolem pradawnego obcowania człowieka z Bogiem, powrotem do utraconego Raju, w którym panuje bezczas, doskonałość i pełnia w doświadczeniu zarówno indywidualnej jak i uniwersalnej egzystencji.
Osobną kategorię stanowią późne powieści Fransa Sillanpää, które powstały na gruncie osobistych przeżyć autora związanych z załamaniem psychicznym oraz chwilową utratą talentu pisarskiego. Utwory te − przesiąknięte typowo dekadenckim nastrojem melancholii, rozpaczy i nihilizmu − opowiadają głównie o "wypalonych" artystach pozbawionych nadziei oraz ludziach z marginesu społecznego.

Dzieła:
Słońce życia (1916)
Ludzie w korowodzie życia (1917)
Nabożna nędza (1919)
Hiltu i Ragnar (1923)
Zasnęła za młodu (1931)
Ludzie w noc letnią (1934)
Sierpień (1941)
Dole i niedole człowieczego życia (1945)
Chłopiec żył własnym życiem
Opowiadam i wyobrażam
Główne zdarzenie dnia

źródło: wikipedia.pl

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Bądź pierwszym który skomentuje

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
Polska adaptacja JoomlaPL.com Team
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved